Tips til full-fart-kostymesying

Eg ligg etter med blogginga, og nå har eg kome til februar og karnevalstid. Eldstegut ønska seg jedi-kostyme. I kyrkja der vi går er det blitt tradisjon at alle som har lyst, kler seg ut på gudstenesta den søndagen som fell saman med karnevalstid. Så laurdagen før brukte eg litt tid på syrommet.

Eg brukte 2 timar og 15 min, inkl. googling for å finne bilete av jedi. Korleis er dette mogleg? Syerfaring er selvfølgeleg av betydning, men bortsett frå dét:
-Vide, ganske “formlause” plaggdelar som ikkje treng å bli klipt nøyaktig.
-Rekkjefylgje ved sying som ikkje krev at stoffet er nøyaktig klipt (sjå lenger nede).
-Justering av lengde (på beina osv.) etter sying.
-Ikkje bruke tid på finish. I staden for å leggje opp kantane, syr eg langs kantane på vevd stoff med overlock-maskina. På dei strikka stoffa (dei brune) gjer eg ingenting med klippekantane.

Vil du vite meir korleis eg laga kostymet, kan du lese vidare.

 

Buksa var enklast å lage:

Eg la stoffet på golvet, eit måleband på og klipte slik figuren viser. Altså blir buksa lik framme og bak, men det gjer ikkje noko når den er såpass vid. (Dessuten blir øverste del av buksa gøymd under skjorta).

 

 

 

 

 

Skjorta blei også klipt utan mønster. Denne er ikkje like enkel å forklare på grunn av utstrakt bruk av skjønn, og på grunn av kragen og overlappinga. I staden for kan eg heller forklare korleis eg laga piratfrakk i fjor.

Her tok eg utgangspunkt i eit collegemønster-genser, dvs eit mønster til eit plagg eg visste kor stort var i forhold til guten.

 

 

 

 

 

 

 

 

Sånn ca slik klipte eg fyrst bakstykket (turkis er originalt college-mønster, mørkeblått pirat-bakstykke):

Altså: Ikkje så skrå skuldrar. Vidare halsopning. Djupare ermeopningar. Vidare rundt kroppen.

 

 

 

 

 

 

 

Etterpå brukte eg bakstykket som mal for å klippe framstykka (kombinert mørkeblå og rosa strekar) Ulikt: Djupare halsutringinga framme. Framstykka kryssar også midtlinja/er litt breiare framme for å kunne få litt overlapp.

 

 

 

 

 

 

 

 

Så var det ermane, då. Dei blei klipt omtrent som på figuren til høgre. Då eg laga piratfrakken, målte eg opp med måleband kor lang ermeopninga var (viktig: Ikkje mål ved klippekanten, men mål ei saummonnsbreidde innanfor klippekanten.) Og deretter sjekka på ermet at kanten på toppen av ermet var ca like lang.

Men om ein klipper meir på måfå i full fart, og ermet er litt breiare enn ermeopninga, kan ein justere dette mer saks etterpå. I allefall om ein syr ermet på symmetrisk. Skal forklare dette lenger nede.

Klipp ermet litt lenger enn du trur du treng, og kutt av ved prøving av plagget etterpå. På piratfrakken berekna eg litt for kort, vanskelegare å forlenge enn å forkorte…

Montering/sying:

Om du klipper på måfå og ikkje veit om mønsterdelane passar heilt saman, lønner det seg å sy kvar saum i to omgangar, fann eg ut då eg sydde jedi-kostymet. Start på midten eller der det er punkt som skal passe overeins (ved erme-påsying vil dette seie midten av ermetoppen an mot skuldersaumen). Sy saumen ut den eine retninga, og deretter frå midten og ut den andre retninga. Om stoffa ikkje er like lange, så ikkje snurp det eine stoffet saman for å få det til å passe. Klipp heller av det overflødige slik figuren nedanfor viser:

 

 

Då overdel og underdel var “grovmontert”, prøva eg det på barnet for å finne passe lengde på ermane og beina, og passe høgde på livet. Klipte av i ønska lengde. Kantane blei ikkje lagt opp, men eg sydde ein overlock-saum langs klippekantane.

Lang stinglengde gjer det raskare å sy, og i tilfelle du må sprette opp ein saum, tar det mindre tid med lengre sting (gjeld symaskin).

 

Mine forutsetningar når eg syr full fart-kostyme: -Stor tabbekvote, i verste fall blir det ikkje noko kostyme i det heile tatt -Kostymet treng ikkje tåle veldig mykje (vil kanskje ikkje tåle vask) -Stoff eg har råd til å mislykkast med. Typisk stoff som har lege i hylla lenge, utan at eg har funne noko å bruke det til.

 

Kostyme-sying er gøy! Berre dure på og sleppe å bry seg om dei små detaljane som vanlegvis tar tid! Ikkje bry seg om at det blir litt skeivt her og der!

Julekjole 2015: Med utgangspunkt i t-skjortemønster

Slik var mine kjære små kledd sist jol. Det var ikkje eldstemann sin tur til å få nye klede i år, som ein kan sjå på bukselengda. Derimot fekk jentene nye kjolar.

Minstejenta har fått ein enkel A-form-kjole som eg sette krage på og utvida ermane i retning “bishop sleeve”*.

Mellomstejenta i raud kjole har fått ein litt meir eksperimentell kjole. Etter å ha tenkt litt og laga ei skisse, fann eg fram eit mønster eg kunne “klippe og lime” i. Mønsteret blei endra omtrent som skissene viser øverst i innlegget. Velour blei i tykkaste laget for rynking, men eg har likevel forklart litt nedanfor korleis eg har laga kjolen fordi grunnprinsippa kan overførast på andre typer stoff og plagg.

For spesielt interesserte:

*Bishop sleeve vil seie at ermane er vidare jo lenger ned du kjem, og posete nedst. Øverst syr ein i ermet i ermeholet som vanleg utan noko rynking. I motsetnad til puffermar, som er fyldige øverst. Eg likar godt bishop sleeves, dvs, heller “bishop sleeve light”. Blir dei for vide nedst, blir det fort upraktisk. Her er ein tidlegare post der eg har eit bilete av korleis mønsterdelen til eit slikt erme ser ut. Og eit vaksenplagg med den type ermar ser du bilete av her.

“Making of”, den raude kjolen:
-Mønster –utgangspunkt: T-skjortemønster i boka “Mönster och konstruktioner för barnkläder” av Inger Öberg.
-Finne storleik: Eg tok utgangspunkt i dottera mi si overvidde, og la til ønska ledigheitsvidde (dvs forskjellen på barnets omkrins og plaggets omkrins). Eg hugsar dessverre ikkje kva for ledigheitsvidde eg brukte, men vil tippe det var ca 6 cm.
-Mønsterendringar: Smalna inn i livet slik at ledigheitsvidda var den samme rundt brystet og i livet. Livet på kjolen trur eg at eg la litt høgare enn jentas midje. Trakk frå litt nederst på bakstykket og la til litt på framstykket (men utan å endre lengda i sidene)
-Halsopning: V-hals med eit stivt belegg. Knepping med KAM-knappar ned til livet bak.
-Delt liv: Båd for enkel avslutning på knappestolpen, og for at eg kunne ha ein god del meir vidde i skjørtet enn i livet (i motsetnad til den lilla kjolen, som skrår jevnt ut, og dermed relativt liten forskjell i vidde oppe og nede). NB: Om ein syr i fast/stumt stoff, må ein la kneppinga eller glidelåsen gå lengre ned enn til livet, elles vil ein ikkje få kjolen forbi enten skuldrane eller hoftene.
-Ermane: Ikkje høgt prioritert, korte ermar er lettvint å sy.
-Rynker/drapering: Omtrent som på figuren øverst. Ved sying, rynka eg fyrst saman kvar haldel i øvre del av livstykket, sydde dei deretter mot kvarandre, forsterka saumen med eit tynt band.
-Mønster til skjørt, grunnprinsipp: lage rektangel med horisontal side lik nedre kanten på livstykka (eitt om gongen) og vertikal lengde lik skjørtelengde. Klippe arket vertikalt så ein får 4-5 søyler, spre dei ut i vifteform slik at dei akkurat rører kvarandre øverst. Teikne skjørtemønster utifrå forma ein då får. 

Bukse med sleng str 4 år, med mønsterforklaring

Dette er eitt av dei siste plagga eg sydde medan eg budde på pendlarhybel i Oslo i haust. (Når er eg tilbake i Kristiansand). Fotografert oppå dyna mi så ser det litt skeivt ut. Men poenget med buksa er ikkje livet, men vidda i beina. Om du ser godt etter, er det ein saum under knea, du kan blant anna sjå det der det er sydd inn ein oransje Løgleg-lapp på det eine buksebeinet.

Kvifor saum under knea? Buksa er sydd utan sidesaum. Om ein har lyst på bittelitt ekstra vidde, kan ein i prinsippet leggje til litt i vidda på kvar side av buksebeinet når ein klipper, men då vil alt det som er ekstra kome på innsida. Eller ein kan sy bukse med sidesaum og leggje til litt både på innsida og utsida, dvs. langs innerbeinssaumen og sidesaumen. Bå blir det jevnare fordelt. Men om du vil ha mykje vidde, og om du vil ha det jevnt fordelt, kan du dele opp buksa på tvers og sy på eit nedre stykke med vifteform. Slik er mønsteret på denne buksa:

På denne buksa teikna eg vifteforma på gefylen, og eg reknar med at eg la til litt i lengda også,  sidan auka vidde nederst tar litt av lenga når det blir snurpa saman. Men prinsippet bak vifteforma er at ein klipper opp mønsterdelen (lag ein kopi av mønsterdelen til å klippe i), og sprer delane nederst men ikkje øverst:

Når du har spreidd delane utover, legg du eit nytt mønsterpapir over og teiknar rundt. Eg har lagt til litt ytterst også, som om den opprinnelege mønsterdelen var eit rektangel (Eg er ikkje interessert i den opprinnelege innsmalinga i beinet).

Mønster i buksa: Eige
Stoff : Stretch isoli/sweat frå Hilco. Ribb frå Stoff og Stil.

Frå omslagstopp til topp med splitt framme

Her skal du få sjå korleis du endrar omslagstopp-mønsteret til å lage ein topp som denne. Eg hadde lyst til å ha reine linjer utan knappar i toppen på bileta, sidan det var så mykje detaljar i stoffa. Men det enklaste er nok likevel å ha knappelukking midt framme.

Mønster: Omsøagstopp-mønster av Annwes, Symagasinet mars 2014 (den norske versjonen)

1.Teikn av omslagsstykket og teikn inn “midt for”-linje:

2. Bestem deg for kor brei ribbkant du vil ha. På denne toppen er ribbkanten 3 cm brei. Dette fungerer med Hilco-ribb som er godt tøyeleg. Men det ville ikkje fungert med Stoff og Stil-ribb (mellom 1,5 og 2 cm?).

3. Teikn to hjelpelinjer på kvar si side av midtlinja, parallelt med midtlinja og midtlinja midt mellom hjelpelinjene. Hjelpelinjene skal forestille ribben, så avstanden mellom dei er lik ribb-breidda.

 

4. Teikn ei linje i éi ribb-breiddes avstand frå halsutringinga ned mot den fyrste, hjelpelinja:

 

5. Lag ein jevn boge over til hjelpelinja og fortset nedover:

 

6. Klipp ut mønsteret (langs grønn linje). Eg brukar å leggje til saummonn i denne prosessen (1 cm):

 

7. Bakstykket treng også å justerast i halsutringinga. Eg likar å gjere dette etter at eg har klipt ut mønsterdelen, så eg slepp å klippe i mønsterpapiret. Rekn ut før du klipper: Trekk frå ribb-breidde og legg til saummonn. I dette tilfellet –3 cm +1 cm, dvs at eg klipte av to cm i halsutringinga på bakstykket.

8. Klipp ribb-remse: Dobbel ribb-breidde + saummonn på kvar side. Til 3 cm ribbkant klipper eg 8 cm brei ribb-remse. Press remsa på langs. Pass på at remsa er lang nok!

9. Sy den pressa remsa på rette mot rette, start “nederst” nedanfor bysta, sy opp, rundt og ned igjen. STREKK remsa medan du syr: Ørlite grann på rette strekningar, ikkje i det heile tatt i svingen der dei to stoffdelane møtast midt framme (pass her på at ribbsaummonnen ligg kant i kant med jerseysaummonnen heile tida). Strekk nokså mykje på sidene på nakkestykket, der det er krapp sving.

10. Press ribben på plass med strykejern. Har det blitt litt stramt nokre stader? Då kan det hjelpe å sy saummonnen ned med ein stikning nokre millimeter inne på jerseystoffet. I dette tilfellet bør det gå bra å gjere det med vanleg rettsaum, sidan denne ribbkanten neppe kjem til å bli veldig strekt.

11. Legg høgre framstykket over venstre og set på knappar. (Sjølv sydde eg delane saman med ein rettsaum langs saumen på høgre sida av ribben (eg auka overlappinga med 2-3 mm). Kanten på venstre sida av ribben festa eg for hand.)

Behind the scenes, V-hals med rynka sider

OBS: Dette er ingen tutorial, men eit innlegg for spesielt interesserte om korleis eg gjekk fram for å lage mønster på V-hals med rynka “V-sider”, og innebygd belegg. I beste fall kan det verke inspirerande på nokon -men med fare for å verke forvirrande…

Mønster: Omslagstopp-mønster som snart kjem i mars-utgåva den norske utgåva av Symagasinet.
Stoff: Viscosejersey

Design-prinsipp: Begge sidene i V-hals-utringinga rynka til kvar side, både oppe ved skuldersaumane og nederst i utringinga, slik at rynkene skal gå parallelt med sidene på V-halsen. Halsutringinga er ikkje kanta, men i stadenfor er det eit innebygd belegg ved at det er ekstra stoff i V-halsen som er bretta tilbake og ligg under det rynka området.

KLIKK PÅ BILETA FOR STØRRE VERSJONAR!

Mønsterutgangspunkt: Teikna av omslagsstykket fram til “midt framme” (modell utan byste-innsnitt).	Rett linje i V-halsen	Parallell linje drøye 5 cm innanfor. Representerer både kor breitt området med rynking skal bli, og breidda på belegget.
Markerte endane på denne linja, for å vise kor rynkinga skal starte.	La på nytt ark, teikna av det 5 cm breie området med spiss nederst.	Testa rynke-effekten i stoffet, fann at å rynke 2:1 truleg kom til å bli bra.
Snudde ekstra-arket så baksida blei liggande fram.	Teikna over strekane ein gong til frå andre sida slik at dei blei godt synlege. Denne mønsterdelen kjem heretter til å utgjere det innebygde belegget i V-halsen.	La belegget på undersida av det store mønsterarket, parallelt med V-hals-sida, drøye 5 cm frå denne. I øvre kant ligg quiltelinjalen vinkelrett på V-hals-sida, og belegget blei lagt slik at øvre, høgre hjørne på belegget låg på samme, vinkelrette linje som toppen av V-hals-sida.
Trakk ei linje mellom øvre, høgre hjørne på belegg og toppen av V-hals-sida.	Skrå linje mellom tilsvarande punkt på nedre del av mønsteret.	Kopierte resten av belegget over på det store mønsterarket.
La til rynkesymbol oppe og nede	Merka meg kor breitt ferdig rynka område skal vere, både for sjølve rynkinga sin del, og for å kunne overføre markering til bakstykket. Eg laga også eit nakke-belegg som hadde denne breidda ved skuldersaumen.	Ikkje noko saummonn langs den frie kanten av belegget, elles 1 cm overalt.
Markerte kvar rynkingane skulle starte	Markering for rynke-start og samtidig brettelinje for belegg.	Klipte eit belegg for nakken også, med breidde like stor som belegget framme.

Sying, i korte trekk:
-Sydde på belegget bak.
-Rynka saman øverst på forstykka, sydde deretter skuldersaumane
-Sydde saman dei to forstykkedelane nede rette mot rette, ved å sy heile vegen frå spissen på belegget, opp i “kroken” (sjå nest siste biletet over her) og vidare ned til den horisontale sida under bysta. Brukte rettsaum.
-Brukte 1 cm breitt strikk til å rynke nederst i V-utringinga. Brukte trestings-sikksakk, nokså smal saum og litt lang stinglengde. Bretta til slutt belegget mot vranga og festa med ein liten, diskret saum.
-Festa nedre del av nakkebelegget med ein diskret coversaum.
-Sydde så resten av tunikaen.

Viskose-jersey-tunika og eit PREVIEW!

Viscosejersey er ein spennande t ype stoff å sy av, særleg fordi stoffet har veldig fint fall. Flott til bluser/ toppar! Er ikkje så aller verst å sy av (når ein har overlock-maskin), samanlikna med til dømes sateng. Men er nok ikkje noko vinterstoff, oppdaga eg her om dagen, ved sortering av ferdigtromla tøy som etterpå hadde lege i eit kaldt rom. Polyester-fleece: “varmt” å take på, trass i at stoffet var kaldt. Bomulls-isoli: Ganske lunt. Viscosejersey: Kaldt, brrr! Men så blir det sikkert tilsvarande svalt og godt om sommaren, vil eg tru!

PREVIEW?? Av kva? Jo, nå skal du høyre: Mønsteret eg brukte som utgangspunkt då eg sydde denne tunikaen, vil du kunne kjøpe i marsutgåva av den norske utgåva av Symagasinet :-) Akkurat her har eg endra ein god del, sidan eg hadde lyst til å teste ut ulike måtar å veriere mønsteret på.

Sjølve mønsteret er ein omslagstopp. Med i mønsteret er det tre ulike byste-storleikar, tre ulike variantar av nederste del på toppen og to ulike typer ermer. I tillegg fylgjer det med eit indre forstykke som er tilpassa amming. Storleik S – XL.

Av alle kominasjonane ein då vil kunne få, er dette to av dei:

Sykkelkjole / Bicycle Dress

Fireåringen (fem til hausten) plukka ut stoff ho ville ha kjole av. Då eg designa den, var eg klar over at det ville bli ein sporty type kjole, men det var fyrst då ho sette seg på sykkelen, at eg såg at det var den perfekte sykkelkjole! Litt som tennis-kjole; ein topp forlenge ned til eit veldig kort, men vidt skjørt. Når ho sit på sykkelen, heng skjørtet ned som ei søt gardin rundt setet, og stoppar ovanfor bakskjermen. Dessverre fekk eg ikkje noko bilete av ho på sykkelen, men eg naut synet av kjolen bakfrå då vi sykla på tur til Slottet (forresten ganske utruleg å tenkje på at vi bur sånn til at vi kan sykle til slottet! Det er så mykje gøyare å sykle på tur i Oslo enn heime i Kristiansand!)

The four-year-old picked the fabrics, and asked me to make her a dress. When I designed it, I was aware that it was going to be a sporty dress, but it was when she got on the bike after the photo shoot, that I realized that it was the perfect bicycle dress!. In fact, it looks like a tennis dress, and they got some of the same features; a top extended down to a tiny, but wide skirt. When she rides the bycycle, the skirt falls neatly like a curtain around the seat and stops just above the rear fender. Unfortunately, I didn’t get a photo of her riding, but I enjoyed the sight of the dress from behind at our bycycle ride to the norwegian royal palace yesterday.

Kjolen er såpass kort at den skal brukast saman med “sykkelbukse”/lårkort tights. Desse er sydd etter tut’en for guttetughts, men i staden for å leggje til bevegelsesvidde, har eg trukke frå 4 cm frå hoftevidda og livvidda, og fire cm frå lår-vidda. Men eg må ha gjort nokre feilmålingar (skummelt å måle medan barnet halvvegs ligg i sofaen…), for lårvidda på buksa blei i praksis lik lårvidda på barnet. Lengda er liv-kne minus 5 cm. Det blei kortare enn eg trudde, men dette kan også ha å gjere med at buksa drar seg opp meir enn den ville gjort om beina var trongare?

The dress is so short that it’s supposed to be used with thigh short tights.

About the dress construction (for those interested):

Block used: “Tee shirt block close fitting” pg. 48 in Winifred Aldrich’s “Metric pattern cutting for children’s wear and baby wear”. I found this block in several sizes in my archive. It is originally constructed with chest measure minus 1,5 cm, but I chose one size up, so the dress is chest + 1 cm. I.e. she is size 110, but I used block size 116.

Modifications: I extended the block down to hip level size 110. At hip level I widened the pattern corresponding to hip measure + 6 cm, rounded off to nearest whole cm above. The skirt is something like a quarter circle in front and a quarter circle at the back. It’s 14 cm long from hip to hem line. The neckline is lowered about a cm before drawing the upper front pieces.

Cap sleeves: The the figure illustrates how I made the cap sleeve patterns. the black pattern is the original, the dark red pattern is on a paper sheet on top. I eyeballed the rotation around the top of the sleeve, the measure “x “ turned out to be 2,5 mm (i.e. the cap of the cap sleeve is at total of 5 mm narrower than the original cap).

Sewing the cap sleeve: I cut the front pieces and back piece with seam allowance 1 cm all around the armhole. After stitching shoulder seams, stitching the front pieces together and finished the edging at the sleeve bottom, I stitched the sleeves to the bodice*. Then pressing the free seam allowances to the wrong side and stitching a coverstitch seam all the way along the bodice.

*NB: The overlocker can eat much of the  seam allowances that you need to make a “arm hole hem”, so make sure you set the seam allowance on the overlocker to max. Or, like I did this time, start and end the sleeve seam with zigzag on the sewing machine and use the overlocker in between. (Of course, zigzaging all the way is also possible…)

Stoff/fabrics: Jersey (cotton) frå tidlegare Cetho Designs, hugsar ikkje kvar dei einsfarga kjem frå (samme leverandør?) Apene/monkeys er designa av Johanna Ahlard. Knapp/button: Textart.no